De peter die uit mijn leven verdween…

Het verdwijnen van mijn dooppeter heeft er blijkbaar harder bij mij ingehakt dan ik zelf durfde toegeven. Het is vandaag, 27 augustus, zijn sterfdag. Hij overleed in 2010. Maar was al veel langer uit mijn leven verdwenen. Zo’n 19 jaar.

Ik kwam zijn overlijden te weten via zijn ex-vrouw, mijn tante, die me een sec berichtje stuurde via Facebook. “Johan, het zal je wel interesseren te weten dat je peter is overleden. Ik kreeg bericht van het leger”. Marcel was namelijk beroepsmilitair, muzikant in het Belgisch Leger. Bij de Luchtmacht. En daar moest ik het mee doen: een sec facebook-berichtje. Ik vraag me vandaag nog altijd af waarom ze het überhaupt stuurde. Om het mes nog eens in de wonde te draaien of gewoon uit niet beter weten.

Marcel was al vele jaren uit mijn leven verdwenen. Voor de tweede keer al. Het laatste wat hij tegen mij zei was dat hij weer alle contact zou verbreken. Omdat mijn tante hem weer op het spoor was en weer uit was op zijn geld. Hij verbrak alle banden. Mijn boodschap dat ik hem wilde en dat ik voor hem mijn tante en mijn grootmoeder zelfs zou bannen uit mijn leven, kreeg geen gehoor. Het was toen het wonderbaarlijke jaar 2000 en ik had hem gebeld om eens af te spreken want ik had werk en wilde met hem vieren. Het draaide anders uit. Ik zat op mijn kamer thuis, legde mijn GSM neer en was mijn peter kwijt. Weeral.

Zoveel jaar eerder, tijdens mijn lagere school was hij ook al eens verdwenen. Hij was al feitelijk gescheiden van mijn tante, maar verbrak ook met ons alle contact om redenen waar ik nooit het fijne van heb geweten. Maar ik was er wel de dupe van. Ik was als klein manneke mijn peter kwijt. Tot hij in 1989 plots in de apotheek van mijn moeder stond. Hij had de adresverandering ontvangen die zij hem gestuurd had in de aanloop van de overlating van haar apotheek. Het contact was hersteld en ik ging geregeld met hem en zijn nieuwe partner Marie-Louise naar de film of eens lekker gaan eten. Hij was ook een bourgondiër, net als ik. Levensgenieter, maar hij mocht precies niet genieten of gelukkig zijn. Zijn ex, mijn tante en zijn eigen familie verdroegen dat blijkbaar niet.

Het geluk duurde tot die dag in 2000 toen ik hem fier belde om hem te zeggen dat ik was afgestudeerd en dat ik mijn eerste auto had gekocht. De vraag om af te spreken werd dus een abrupte scheiding. Ik heb dat toen nooit aan iemand verteld. Pas later – denk ik – heb ik het mijn ouders verteld. Waarna mijn moeder in vlammeste colère uitvloog tegen mijn vader, want mijn tante was zijn zus. Hij kon er toch ook niet aan doen dat zijn zus zo was/is. Ik had compassie met hem. En zweeg er sindsdien in alle talen over. Ook al zag ik er meer van af dan ik wilde laten zien.

Op 26 augustus 2010 stierf Marcel. Toen ik de Facebook-melding kreeg van mijn tante was hij al gecremeerd en uitgestrooid. Ik had zelfs geen echt afscheid kunnen nemen en er was ook geen graf om naartoe te gaan, zelfs geen gedenksteen. Dat werd me bevestigd door de gemeente Sint-Agatha-Berchem. Hij was echt weg. Alsof hij er nooit geweest was. Dankzij één van zijn oud-collega’s kon ik nog een foto-album bekomen en zijn doodsbrief. Ik heb nooit geweten waar dat album vandaan kwam. Ik vermoed van bij mijn tante.

De dag dat ik zijn overlijden vernam zat ik in Westende, het was rond de middag en ik zou naar het spaarbekken in Nieuwpoort vertrekken. Ik ben mijn zetel eerst niet uitgeraakt na die koude douche. Ik had al van veel mensen afscheid moeten nemen, maar de dood van mijn peter en het feit dat ik blijkbaar niet meer bestond voor hem was één van de zwaarste opdoffers die ik ooit heb moeten verwerken. En eigenlijk heb ik hem nooit verwerkt. Ik heb hem weggestoken achter al mijn rationaliteit, achter mijn facade van sterke johan en heb in een lange mail / brief mijn tante eens goed haar zaligheid gegeven met mijn vader en zus in CC.

Mijn moeder zei me toen dat ze nooit had gedacht dat ik daar zo hard van afgezien had. Dat ik er nog altijd van afzag heb ik haar toen niet gezegd. Ik durfde niet. Schrik om te breken. Het was de eerste keer dat ik echt was afgewezen. Dat iemand me liet verstaan: gij bestaat niet meer voor mij.

Van mijn tante heb ik zelfs nooit een antwoord gekregen op mijn brief. Ik heb toen gedaan wat ik in 2000 al wilde doen: alle banden verbroken met mijn tante en mijn grootmoeder. Daar is thuis nooit veel van gezegd. Na mijn brief begrepen mijn ouders ook met welke woede ik al die jaren al rondliep. De laatste keer dat ik mijn tante gezien heb was met de begrafenis van mijn grootmoeder. Ik heb daar ook geen afsscheid van genomen. Ergens bewust. De dag dat zij gestorven is ben ik naar de home gereden om mijn vader bij te staan. Ik heb die begrafenis mee geregeld alsof het die van een vreemde was.

Op de begrafenis zelf ben ik na de dienst en het kerkhof met mijn moeder naar huis gegaan. Mijn pa, mijn zus en haar gezin zijn gebleven voor de kleine koffietafel bij mijn tante. Ik had genoeg van de hypocrisie. Ik ben voor mijn tante altijd tweede keuze geweest boven mijn zus. Wat ik dat mens ooit misdaan heb, weet ik niet. Ze heeft me nooit gezegd dat ik minder was, maar ik voelde dat zo. Mijn zus heeft er wel nog contact mee. Ik heb daar vrede mee. Ik neem haar dat ook niet kwalijk.

Ik heb lang niet meer aan mijn peter gedacht. Pas toen ik vorig jaar in het ziekenhuis belandde moest ik plots weer aan hem denken. Uitgeteld als ik daar lag van de morfine had ook mijn rationele Ik wellicht een ziekenverlof ingepland waardoor de herinnering terug boven kwam. Ik heb, eenmaal terug thuis, de foto’s die ik ingescand had terug opgezocht en afgeprint en er eentje van ingekaderd. Mijn peter in uniform.
Ooit wilde hij me één van zijn kepies geven. Mijn tante verhinderde dat in één slag in het Frans dan nog: “Non, il peut rien faire avec ça”. Alsof ik niets van hem mocht hebben. Als ik toen op mijn strepen gestaan had, had ik nu op z’n minst nog een fysiek aandenken aan hem gehad. Nu heb ik niets. Op foto’s van toen ik klein was na. En al bij al zijn er dat ook niet veel als ik de albums nu vastpak.

Zijn sterfdag en zijn geboortedag staan nu in mijn papieren agenda. Als geheugensteuntje. Dat is nu eens iets wat ik terug uit het hoofd wil weten.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.